Benadeeld als gevolg van een kartel? Zo verhaalt u de schade.

Steeds meer ondernemingen ontdekken dat kartelschade een asset is die waarde vertegenwoordigt. Als u schade heeft geleden als gevolg van een inbreuk op het mededingingsrecht heeft u namelijk recht op compensatie. Welke schade voor vergoeding in aanmerking komt en welke stappen u moet zetten om te komen tot compensatie vertel ik in deze nieuwsbrief.

Wanneer heeft u schade?

Kartels bestaan uit afspraken tussen concurrenten over prijzen of verdeling van markten en klanten. Het doel is de marktprijs gedurende langere tijd kunstmatig hoog te houden. Als u producten of grondstoffen heeft gekocht van een karteldeelnemer is de kans dus groot dat u te veel heeft betaald. Het verschil tussen de prijs die u heeft betaald en de prijs die u zou hebben betaald zonder het kartel, is uw schade. Bovendien is de karteldeelnemer wettelijke rente verschuldigd. Omdat kartels vaak jarenlang hebben geduurd, loopt de totale schade regelmatig in de miljoenen euro's.

Ook als u niet direct heeft ingekocht bij een karteldeelnemer maar via een tussenschakel (bijvoorbeeld een groothandel of inkooporganisatie), kunt u schade hebben geleden en heeft u recht op compensatie. Zelfs gedupeerden die niet hebben ingekocht bij een van de karteldeelnemers, maar te veel hebben betaald bij een concurrent die niet heeft deelgenomen aan het kartel, kunnen hun schade op de karteldeelnemers verhalen.

Wat moet u bewijzen?

Veel kartelschadeclaims worden gestart nadat de Europese Commissie of ACM in een boetebesluit een inbreuk op het mededingingsrecht heeft vastgesteld. De rechter gaat er dan namelijk van uit dat een kartelinbreuk heeft plaatsgevonden en dat er een bepaalde mate van schade is. De gedupeerde moet dan met name nog de precieze omvang van de geleden schade bewijzen. Het is ook mogelijk om een procedure te starten zonder voorafgaand boetebesluit van een mededingingsautoriteit, maar dan zult u als gedupeerde ook het bestaan van het kartel moeten aantonen. Dit is lastiger en vergt een grotere investering.

De berekening van de omvang van de schade gebeurt vaak door middel van een rapport van een mededingingseconoom. Hierbij wordt gebruik gemaakt van informatie die beschikbaar is in de administratie van de gedupeerde onderneming. Het gaat dan om facturen, contracten of prijslijsten uit de relevante periode. Soms is ook bewijs uit de administratie van de karteldeelnemer nodig om de schadeclaim te onderbouwen. De rechtbank hanteert in de regel een praktische benadering bij de beoordeling van deze informatieverzoeken in schadevergoedingszaken.

Verloop van de procedure

Een kartelschadeclaim vereist een goede voorbereiding. Dit betekent dat eerst de omvang en haalbaarheid van de claim moet worden getoetst. Pas als deze toets positief uitvalt, adviseren wij om een procedure te starten.

Een procedure begint altijd met een schriftelijke aansprakelijkstelling en schikkingsaanbod aan de karteldeelnemers. Indien het niet lukt om tot een schikking te komen wordt een procedure bij de rechtbank gestart. Het doel van de procedure is om een verklaring voor recht te krijgen dat uw leverancier onrechtmatig heeft gehandeld. In de regel wordt de hoogte van de compensatie berekend in een aparte schadestaatprocedure.

Financiering van de procedure

Nederland kent in vergelijking met Engeland en Duitsland relatief lage proces- en advocatenkosten en is daardoor een gewild forum voor het aanbrengen van kartelschadeclaims. Toch vergt procederen vaak een aanzienlijke investering. Deze investering hangt grotendeels af van de duur van de procedure (tegen de uitspraak van de rechtbank staat beroep open) en de processtrategie van de wederpartij.

Om de kosten per deelnemer zo laag mogelijk te houden kan worden overwogen om de procedure te starten namens een grote groep gedupeerden. Ook zijn wij in veel gevallen bereid te delen in het risico, door de beloning van onze werkzaamheden deels afhankelijk te maken van het behaalde resultaat. In zaken met een groot financieel belang is het soms mogelijk een externe financier bij de procedure te betrekken.

Er loopt al een groot aantal procedures bij de Nederlandse rechtbanken als gevolg van kartels in uiteenlopende industrieën. Denk aan liften en roltrappen, luchtvracht of paraffinewas. Aan het eind van dit jaar treden nieuwe regels in werking die het verhalen van kartelschade verder beogen te vereenvoudigen. Nu ook steeds meer bedrijven bekend raken met het fenomeen kartelschade, is het mijn verwachting dat het aantal zaken de komende jaren alleen nog maar zal stijgen.